De Roze advocaat

Homo genezingstherapie zou verboden moeten worden

In Nederland is tot op heden nog geen verbod op de zogenoemde homo genezingstherapie.

Dit is een vorm van therapie die de homo zou moeten ‘genezen’ en weer hetero maken. Met name in conservatieve en/of religieuze omgevingen komt dit nog voor. Vaak worden de veelal jonge mannen tegen hun wil vastgehouden om deze therapie te ondergaan. Onlangs was de situatie van Jaques Zonne in het nieuws, die twee jaar tegen zijn wil was vastgehouden voor het uitvoeren van de therapie en uiteindelijk heeft kunnen ontsnappen. Hij is nog steeds getraumatiseerd door het gebeuren.

De therapieën hebben verschillende vormen: sommige bestaan puur uit het inpraten op de persoon, hoe slecht het is om homo te zijn en dat de persoon snel moet veranderen om weer geaccepteerd te worden door de omgeving en door God. Het is een vorm van hersenspoelen en kan iemand geestelijk heel erg raken, zodanig dat je kunt zeggen dat er sprake is van geestelijke mishandeling.

Maar sommige therapieën gaan nog verder dan dat. Mensen worden geslagen en door elkaar geschud, als het ware “om de duivel uit te drijven.” Dan kan er zelfs sprake zijn van lichamelijke mishandeling.

Met deze therapieën krijgen mensen het gevoel dat ze niet goed genoeg zijn, dat ze verwerpelijk zijn en ze krijgen een enorm minderwaardigheidsgevoel. Dit kan soms zelfs leiden tot suïcidale gedachtes omdat mensen het niet meer zien zitten.

Dat is de reden dat er zo snel mogelijk een verbod moet komen op deze homo genezing therapieën. Het verbod is er nog niet omdat Minister Grapperhaus eerst nog meer onderzoek wil verrichten naar het mogelijk strafbaar stellen van deze therapieën.

Jaques Zonne is hier zo kwaad over dat hij een petitie is gestart. Ik sta hier volledig achter en heb deze petitie inmiddels ondertekend.

https://stophomoconversietherapie.petities.nl/

 

Wetsvoorstel geslachtsverandering

Wetsvoorstel geslachtsverandering

Op 4 mei 2021 diende Minister Sander Dekker een wetsvoorstel in, dat het gemakkelijker moet maken om de geslachtsregistratie te veranderen. Nu is er nog een deskundige verklaring nodig om aan te tonen dat een persoon een ander gender is dan in het paspoort genoteerd staat. Indien dit wetsvoorstel wordt aangenomen is het niet meer nodig om een deskundige verklaring over te leggen. De eigen verklaring is dan afdoende. Het COC (de belangenorganisatie voor LHBTIQ), de Nederlandse organisatie voor seksediversiteit (NNID) en Transgender Netwerk Nederland (TNN) noemen het voorstel “van groot belang voor het zelfbeschikkingsrecht van transgender, intersekse en andere personen die hun officiële geslachtsregistratie willen laten wijzigen. Er is maar één persoon die kan bepalen wie jij bent, en dat ben je zelf. Daar hebben we geen deskundige, arts of rechter voor nodig.”

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen is het voor mensen boven de 16 voldoende dat zij een melding doen bij de burgerlijke stand van de gemeente in hun woonplaats of van hun geboorteplaats. Na ten minste 4 en ten hoogste 12 weken kan deze kennisgeving bij de burgerlijke stand worden bevestigd en dan kan de geboorte akte worden aangepast.

Ook minderjarigen (onder de 16 jaar) kunnen dan hun geslacht laten veranderen, zij het dat dit via een verzoek aan de rechter moet. De organisaties zouden graag zien dat ook deze groep minderjarigen het verzoek kan doen bij de burgerlijke stand, zonder tussenkomst van de rechter.

Daarnaast wensen de organisaties ook dat het makkelijker wordt om in een officieel document een ‘X’ vast te kunnen leggen in plaats van een ‘M’ of een ‘V’. Dit is van belang voor mensen die zich als non-binair identificeren.

zorgverzekeraar moet operaties transgender vergoeden

Onlangs heb ik een cliënte bijgestaan in een geschil met haar zorgverzekeraar. Deze weigerde de benodigde operaties te vergoeden en stelde dat deze operaties niet onder de dekking van de zorgverzekeringspolis zouden vallen. Ik was het hier niet mee eens en ben namens cliënte een procedure begonnen. Helaas – mede door de coronacrisis- werd dat een langdurig verhaal, maar uiteindelijk is cliënte in het gelijk gesteld en worden de operaties vergoed. Ik ben zo blij voor cliënte (maar blijf het jammer vinden dat een procedure noodzakelijk was).

Mocht u een zelfde probleem ervaren, neem dan contact met mij op. Mogelijk kan ik u al adviseren bij de aanvraag bv. over welke bewijsstukken u moet beschikken of argumenten u moet gebruiken.

De uitspraak kunt u hier lezen: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBGEL:2020:4279&showbutton=true&keyword=Transseksueel&keyword=Gelderland&fbclid=IwAR2pqTZP7LrHDFqio-u625gwT8kvOn6AjnsOBYiJlfPQZbTL1lExt3C1Cjg

 

 

De Roze Advocaat op NPO Radio 1

Op zaterdagnacht 8 augustus 2020 was ik uitgenodigd voor een interview in het radioprogramma “wat het daglicht niet kan verdragen” op NPO radio 1 met presentator Pascal Vanenburg.

Dit was naar aanleiding van het stuk dat op de site One World was gepubliceerd over de rechten van de LHBTI.

Hier valt het fragment te beluisteren: https://www.nporadio1.nl/wat-het-daglicht-niet-verdragen-kan/onderwerpen/63019-2020-08-09-nederlands-familierecht-niet-berekend-op-lhbti-stellen

Publicatie op OneWorld.nl De Roze Advocaat “Ik hoop dat ik overbodig word”

Roze Advocaat Desiree Maes: ‘Ik hoop dat ik overbodig word’

Het Nederlandse familierecht richt zich nog altijd op het traditionele huwelijk tussen man en vrouw. Dat maakt het lhbti-stellen met een kind behoorlijk lastig. Desiree Maes staat ze bij: “Mijn cliënten moeten soms anderhalf jaar wachten op hun ouderlijke rechten.”

Desiree Maes 2
Desiree Maes

Als een lhbti-stel een kind krijgt, kan het na de geboorte wel meer dan een jaar duren voordat beide ouders ook juridisch als zodanig worden aangemerkt. Ook al vervul je dan in de praktijk alle taken van een ouder – je geeft het kind liefde, verzorgt het en voedt het op –, de wet erkent je niet als zodanig.

Voor lhbti-stellen betekent een kinderwens eigenlijk standaard een lang juridisch proces. En dat is wettelijke ongelijkheid, vindt Desiree Maes, die als ‘Roze Advocaat’ lhbti-stellen bijstaat in zaken rond ouderlijk gezag en echtscheiding. Zo’n speciale advocaat is nodig, besloot Maes zo’n vijf jaar geleden, omdat het Nederlandse familierecht zich nog altijd richt op het traditionele huwelijk tussen man en vrouw en het biologisch moederschap. Voor stellen die niet in dit traditionele gezinsplaatje passen, liggen zaken als ouderlijk gezag en echtscheiding daardoor een stuk ingewikkelder. “Cliënten zijn soms anderhalf jaar bezig om dezelfde ouderlijke rechten te krijgen die een heterostel vanzelfsprekend heeft.”

Cliënten zijn soms anderhalf jaar bezig om dezelfde ouderlijke rechten te krijgen als een heterostel

In 2008 werd Maes met deze ongelijkheid geconfronteerd, tijdens haar eerste echtscheidingszaak tussen twee vrouwen. “Ik ben nu vijftien jaar advocaat, gespecialiseerd in familierecht. Voor lhbti-familierecht bestaat geen aparte cursus of opleiding, maar door de specifieke wetten is het eigenlijk een apart rechtsgebied.”

Lees verder:

Transgender man wordt moeder

Transgender man wordt moeder. 

In het Verenigd Koninkrijk is een transgender man bevallen van een kind. De man wil zich laten registreren als vader van het kind en niet als moeder. Het Gerechtshof in Londen heeft vandaag geconcludeerd dat dat niet mogelijk is. De mensen die bevallen van een kind zijn nou eenmaal moeder, concludeert het gerechtshof.

Hoe is dat in Nederland geregeld? Kan dat hier wel?

Tot 1 juli 2014 was het in Nederland  verplicht om een operatie te gaan die ervoor zorgde dat je onvruchtbaar was, alvorens een geslachtswijzing in je paspoort of documenten te kunnen verkrijgen. 

Sinds de invoering van de Transgender wet is een dergelijke operatie niet verplicht. Een transgender kan met een verklaring van een psychiater verzoeken om een geslachtswijziging zonder een operatie te ondergaan. 

In een dergelijke situatie is het dus mogelijk dat een man toch zwanger wordt en bevalt van een kind. Hoe moet deze persoon dan worden aangemerkt op de geboorte akte van het kind?

Helaas wordt deze persoon in Nederland ook aangemerkt als moeder. Dat komt omdat de wetgever heeft opgenomen dat degene uit wie het kind geboren is, de biologisch moeder is.  De reden hiervoor is om duidelijkheid aan het kind te geven: wie de vader is hoeft niet altijd duidelijk te zijn, wie de moeder is, is op deze wijze wel duidelijk.

Overigens is dit ook een discussiepunt in het geval van draagmoederschap, maar dat is een ander punt.

Is er nu geen oplossing voor?

De Engelse Freddy McConnel waar dit verhaal over gaat heeft zelf een voorstel ingediend. Is het niet mogelijk dat hij als ouder wordt aangemerkt in plaats van moeder? Mij lijkt daar uiteindelijk de oplossing in te zitten. Nu we steeds meer naar een gender neutrale samenleving gaan waar mensen ook al een X in hun paspoort hebben, moet de term ouder toch  een optie zijn. In ieder geval een die moet worden onderzocht.  Dat zou meteen ook een oplossing kunnen bieden voor andere situaties waar mensen tegen deze problemen aanlopen, zo als bij lesbisch ouderschap of draagmoederschap. 

Kinderboek “Helden van de regenboog”

r is onlangs een goed boek voor kinderen verschenen, waarin de diversiteit van gezinnen op een speelse manier wordt belicht. Ik kan het beter door de auteur Arjan van der Sluis zelf laten vertellen, zie hieronder. Echt de moeite waard en een mooie manier om kinderen te laten zien dat er verschillende gezinnen zijn, maar eigenlijk ook weer iedereen gelijk is.

Arjan van der Sluis:

“Ik ben Helden van de Regenboog gaan schrijven omdat er bijna geen leuke kinderboeken zijn waar onderwerpen als diversiteit, scheiding, adoptie en moderne gezinnen een rol spelen. Onderwerpen die vandaag de dag vaak voorkomen bij jonge kinderen.

Mijn dochter groeit op in een modern gezin en hier krijgt ze best veel vragen over van anderen.
Waarom heb je alleen een papa die voor je zorgt? (ze heeft ook nog een Bonus Papa) en Waar is je moeder? (mijn dochter is geboren uit draagmoederschap en haar moeder speelt geen rol in haar opvoeding).

Net als mijn dochter zijn er meer kinderen die misschien niet een vader en moeder hebben die voor hen zorgt, maar juist twee vaders of twee moeders, adoptie-ouders of misschien zijn de ouders gescheiden en wonen ze op twee adressen. Ook heb ik naast het boek een website gelanceerd: www.heldenvanderegenboog.nl
Hier kunnen kinderen op een informatieve manier meer te weten komen over moderne gezinnen en zijn links te vinden over onderwerpen als pesten, scheiding, moderne gezinnen, enz. Ook is het boek hier te bestellen.

Ik hoop dat ik met mijn boek een mooie boodschap kan en mag overbrengen dat iedereen, waar je ook vandaan komt of hoe je er ook uit ziet, gelijk is!

 

Groet Arjan

https://www.facebook.com/Helden-van-de-Regenboog-110986710398111/

 

 

Een bijzonder kinderboek waarin het draait om diversiteit en gelijkheid…
“Helden van de Regenboog is een spannend avontuur waarin vijf basisschool kinderen door het lot bij elkaar komen. Ondanks dat Lilli, Morris, Bloem, Noah en Rayan totaal verschillend zijn komen ze er achter dat ze stiekem best veel met elkaar gemeen hebben.
De kinderen groeien allen op binnen moderne gezinnen. Lilli heeft twee vaders die voor haar zorgen. De ouders van Morris zijn gescheiden. De ouders van Bloem hebben haar geadopteerd. Noah heeft twee moeders en de ouders van Rayan zijn met hem gevlucht vanuit hun geboorteland.
Al snel komen de kinderen erachter dat er iets niet helemaal klopt op hun school. Iedereen gedraagt zich zo anders.
Wie is toch die mysterieuze conciërge Sam?
Heeft de komst van de Kids Talenten Show misschien iets te maken met de vreemde sfeer op school?
Maar nog belangrijker zullen de vrienden erin slagen, met hun gekregen superkrachten, om het pesten op school te stoppen en de negativiteit te verslaan?”

transgenderpersonen willen excuses voor verplichte sterilisatie

Transgenderpersonen willen excuses voor verplichte sterilisatie
Mensen die tussen 1985 en 2014 van geslacht wilde veranderen, moesten volgens de wet verplicht worden gesteriliseerd. De reden hiervoor was dat het destijds volgens de wet nog niet mogelijk was om een huwelijk te sluiten tussen twee mensen van hetzelfde geslacht. Kinderen konden ook slechts een vader en een moeder hebben en niet twee vaders of twee moeders.
In 2014 is de Transgenderwet gewijzigd en was het niet meer noodzakelijk om een geslachtwijzigende operatie te ondergaan. Toen werd ook de eis tot sterilisatie geschrapt.
Voor veel transgenderpersonen was het een ontzettend pijnlijke beslissing omdat zij wel een kinderwens hadden. Wat hun is aangedaan kan niet ongedaan worden gemaakt. Maar excuses en erkenning van hetgeen hun is aangedaan kunnen mogelijk de pijn wel verzachten. Daarom eisen (tot op heden) zestien transgenderpersonen daarvoor excuses en mogelijk ook een financiële compensatie. Zij worden bijgestaan door vrouwenrechtorganisatie Bureau Clara Wichmann, Transgender Netwerk Nederland (TNN) ebn de Nederlandse organisatie voor seksediversiteit (NNID).

Roze Advocaat specialiseert zich in rechten voor homo’s

Gepubliceerd in Winq

Strijdbaar en sprankelend, dat zijn de woorden die haar typeren. Desiree Maes, 40 jaar, en advocaat sinds 2005. Gepokt en gemazeld binnen de vastgoedsector en het MKB ondernemingsrecht, vervolgde ze haar loopbaan binnen het familierecht en de algemene praktijk. Kort geleden lanceerde ze een gloednieuw initiatief: de Roze Advocaat. In die hoedanigheid staat ze homo’s, lesbiennes en transgenders bij in zaken rondom onder meer ouderschap, adoptie en discriminatie. “Absoluut nodig,” aldus Maes, “want er is wat deze groep aangaat nog steeds sprake van wettelijke ongelijkheid.”

Bevlogen en bewogen

Bevlogen is ze, gepassioneerd voor haar vak met als adagium ‘Gaat niet bestaat niet’. Maes werkt ook als pro deo advocaat en houdt sinds 2014 wekelijks een gratis spreekuur voor cliënten van de Voedselbank. Die, naar haar zeggen, “behoefte hebben aan iemand die naast hen staat en benaderbaar is, strijdt voor hun rechten en tegelijkertijd in begrijpelijke taal kan communiceren.”

De roze advocaat

Toen ontstond het idee voor de Roze Advocaat. “Via het familierecht kwam ik steeds vaker in contact met homo’s en lesbiennes die tegen zaken aanliepen. Het trof mij dat er wat dat aangaat nog steeds veel ongelijkheid is, ook binnen onze ‘democratische’ Nederlandse grondwet.” Maes besloot om er een aparte dienstverlening van te maken met een eigen productnaam en dito website. Als de Roze Advocaat specialiseert ze zich in kwesties waar bijvoorbeeld homo’s met regelmaat mee te maken krijgen. Het merendeel van die zaken heeft betrekking op het toewijzen van rechten rondom ouderschap en voogdij. “Veel mensen weten niet dat de wetgeving op bepaalde punten nog erg ouderwets is en niet per se gebaseerd op gelijkheid. Homoseksuele mannen met een kinderwens krijgen soms te horen dat ze die maar op moeten geven omdat homo mannen nu eenmaal geen vader kunnen zijn. Dat past niet meer in deze tijd.”

Gekleurde hoeksteen

Ze besluit: “Als de Roze Advocaat sta ik naast mijn cliënten en beschik ik over een berg specialistische kennis en ervaring. Er zijn bepaalde wetmatigheden waaraan ook ik niets kan veranderen. Maar het creëren van een zeker maatschappelijk bewustzijn over de nog steeds bestaande ongelijkheid voor homo’s en lesbiennes draagt wel degelijk bij aan een transformatie in denken. Het gezin mag dan nog steeds de hoeksteen van de samenleving zijn, inmiddels is dat een hoeksteen die heel veel kleuren kan aannemen. Ook een roze dus.”

De Roze Advocaat: deskundig, laagdrempelig en strijdlustig. Meer weten? Kijk op www.derozeadvocaat.nl, via Twitter op @derozeadvocaat of raadpleeg de Roze Advocaat op Facebook.

Freek en Boris leven al jaren samen als homostel.  Ze hebben het goed. Hun wilde jaren liggen achter hen en ze komen in materiaal opzicht niets tekort. Dan ontstaat bij beiden een kinderwens. Freek heeft er eerder “last” van dan Boris. Maar ook die is na een bepaalde tijd om.  Vriendinnen worden voorzichtig gepolst. Is er iemand die aan hun wens kan en wil voldoen? De mannen verdiepen zich in de regelgeving rondom ouderschap voor homo’s. Ze lezen over draagmoeders die na het moment suprême toch besluiten om het kind alsnog zelf te houden. De oplossing dient zich na verloop van tijd vanzelf aan. Sien en Myrna, een bevriend lesbisch stel, laten hen weten er wel voor te voelen om draagmoeders te zijn. Dat wil zeggen: Sien stelt haar eicel ter beschikking, die vervolgens bevrucht kan worden met het zaad van Freek, en daarna wordt teruggeplaatst in de baarmoeder van Myrna die de zwangerschap zal doorlopen. Iedereen blij. Of toch niet? De plannen blijken medisch niet uitvoerbaar, het ziekenhuis ligt dwars. Naar hun zeggen kost deze procedure veel meer medische begeleiding dan normaal en hieraan willen zij niet tegemoet komen. Freek en Boris staan perplex. Dit is toch Nederland? Wat nou meer medische begeleiding? Hordes vrouwen vervoegen zich maandelijks in het ziekenhuis met de melding dat zij zwanger willen raken. Hormoonkuren, terugplaatsingen, de medische wereld is toch wel wat gewend zou je zeggen? Het koppel spant een rechtszaak aan waarin zij het ziekenhuis betichten van discriminatie. De zaak wordt afgewezen, volgens de rechtbank was daar geen sprake van. Sien en Myrna zien af van het gecombineerde draagmoederschap. Freek en Boris zoeken nog steeds naar de juiste match om toch een kind op de wereld te kunnen zetten. Het zou hen enorm helpen als er iemand zou zijn die hen haarfijn kon uitleggen welke wettelijke mogelijkheden er wel voor hen zijn.

Lara is politieagent en transgender. Geboren als Lars weet zij al ruim voor haar puberteit dat zij eigenlijk vrouw wil zijn. Lars groeit op in een klein beschermd dorp en krijg het gaandeweg steeds moeilijker met zijn identiteit. Jongens om hem heen zitten achter de meiden aan en scheppen op over hun veroveringen. Lars wil meedoen, maar het lukt hem niet. In het dorp wordt over hem gefluisterd. Zou hij homo zijn? Om de geruchten de kop in te drukken kiest hij voor een stoere en mannelijke loopbaan. Hij wordt politieagent. Binnen het korps staat hij al snel te boek als buitenbeentje. Door zijn eigen innerlijke worsteling en de reacties om hem heen heeft Lars het moeilijk. Hij denkt er steeds vaker aan om eruit te stappen en zichzelf iets aan te doen. In 2005 kiest hij er uiteindelijk toch voor om een geslachtsverandering te ondergaan. Hij komt als Lara weer terug in het korps. Een aantal collega’s reageert meelevend, een paar zelfs enthousiast. Maar door anderen om hem heen wordt hij tot mikpunt van spot gemaakt. Diverse gesprekken met zijn chef lossen het probleem niet op. Lara neemt ontslag en zit sinds die dag thuis. Ze mist haar werk enorm en voelt zich tekort gedaan. Haar strijdlust is er wel, maar die strijd voert ze liever niet alleen.

Klik hier voor het originele artikel.

De roze kant van het recht

gepubliceerd in het magazine Mr. Juni 2016

De roze kant van het recht

De juridische wereld heeft een nieuwe niche ontdekt: homo’s, lesbiënnes, biseksuelen en transgenders zitten met geheel eigen vragen, waarmee ze bij traditionele advocaten en notarissen nauwelijks terecht kunnen. Aan de andere kant omarmen advocaten- en notariskantoren steeds meer hun eigen LHBT-medewerkers.

Michel Knapen

Weer eens wat anders, dacht familierechtadvocaat Desiree Maes enkele jaren geleden. Echtparen die gingen scheiden zag ze al met grote regelmaat, maar nu betrof het twee vrouwen die van elkaar af wilden. Geen ingewikkelde kwestie, afgezien van de gebruikelijke emoties.

Lastiger was het toen enige tijd later weer twee vrouwen zich meldden. Ze waren met elkaar getrouwd en de een was zwanger. Wat was de positie van de ‘meemoeder’? ‘Zij wilde het kind adopteren’, herinnert Maes zich nog. ‘Ik vond dat eigenlijk wel vreemd: als de zwangere vrouw met een man was getrouwd, dan was een adoptie niet nodig geweest. En nu met twee vrouwen wel?’ Ze verbaasde zich over deze juridische discriminatie, en ging zich verder in deze materie verdiepen.

Tegelijkertijd diende het ene na het andere praktijkgeval zich aan. Zo kwam een getrouwd lesbisch koppel langs met een kinderwens. Een vriend, die zelf een gezin had, wilde wel donor zijn, en tekende ervoor dat hij afstand zou doen van het kind dat later zou worden geboren. ‘Dat ze hem kenden moesten we verzwijgen, want een bekende donor heeft meer rechten dan een onbekende. Die constructie vond ik onbevredigend, maar zo zit de wet nu eenmaal in elkaar.’

En er klopte een vierde vrouwenkoppel aan. Een van hen wilde een ongeboren vrucht adopteren. ‘Hoewel dat wettelijk mogelijk is, wees een rechter dat toch af, omdat de vrucht ‘niet bepaalbaar’ was – het was onbekend of het een jongetje of meisje was. En dat terwijl de gemeente, die de papieren in orde moest maken, er wél klaar voor was. En er was nog een probleem: de meemoeder wilde dat op de geboorteakte ook háár naam als ouder kwam te staan, maar die vlieger ging niet op.’

Roze notaris

Dat de LHBT-gemeenschap (lesbiënnes, homo’s, biseksuelen en transgenders) met geheel eigen vragen zit, dringt langzaam door tot juridische Nederland. Inmiddels werkt Desiree Maes, verbonden aan het Haarlemse advocatenkantoor Trompenburg, ook onder een apart label: de Roze Advocaat, met een website met dezelfde naam. Elders in het land zijn vergelijkbare initiatieven gestart. Oud-kandidaat-notaris Akycha Tegelaar werkt onder de naam de Roze Notaris, advocaat Gerald Janssen presenteert zich met GayLegal. En advocaten, fiscalisten en notarissen die zelf LHBT zijn, krijgen bij hun kantoor langzaamaan meer aandacht en ondersteuning (zie kaders).

Het blijken juridische niches te zijn die het heel aardig doen.  ‘Van de bevolking is ongeveer acht à tien procent homoseksueel’, weet Akycha Tegelaar. ‘Daarmee is de kans vrij klein om een deskundige te treffen die gelijkgestemd is.’ Zelf is Tegelaar getrouwd met een vrouw en moeder van twee kinderen. Na haar studie notarieel recht ging ze als kandidaat-notaris aan de slag bij het Leidse advocaten- en notariskantoor TeekensKarstens. Daar kreeg ze incidenteel vragen van roze koppels, vooral die met een kinderwens. Voor hen wilde ze meer betekenen. ‘Het is prettig wanneer cliënten tegenover een ervaringsdeskundige zitten, bij wie ze zich op hun gemak voelen. Dat geldt zeker in zaken die zo persoonlijk zijn als op het gebied van het familie- en erfrecht.’

Daarvoor wilde Tegelaar wel beter zichtbaar zijn, en bedacht de Roze Notaris. Maar het was geen voor de hand liggende stap om zich als lesbische jurist te profileren. ‘Ik heb er lang over nagedacht of ik dat echt wel wilde. Maar als lid van de Rainbow Families en het feit dat ik regelmatig juridische lezingen geef voor COC’s maakte dat ik al enige bekendheid genoot. En mijn omgeving reageerde positief.’ In 2013 startte ze met haar eigen juridisch advieskantoor dat zich toelegt op het familie- en erfrecht. Een collega doet uitsluitend ‘reguliere’ zaken, Tegelaar besteedt de helft van de tijd reguliere zaken en de andere helft gaat op aan LHBT-kwesties. De Roze Notaris is een samenwerking tussen haar kantoor Kroes & Tegelaar en het Wassenaarse notariskantoor Geurts & Partners.

‘Iets betekenen’ was ook de drijfveer van Desiree Maes. ‘Ik kreeg steeds meer van dergelijke zaken en ik ontdekte dat het echt een apart vakgebied is. Niet iedere familierechtadvocaat heeft dit in de vingers. Het is écht puzzelen.’ Maes liet de website De Roze Advocaat bouwen, die in oktober 2015 de lucht inging. ‘Dat ik zelf niet roze ben, vinden cliënten alleen maar prettig.’

Kinderwens

De roze kant van het recht levert vooralsnog genoeg juridische vragen en dus ook werk op. De Wet openstelling huwelijk van 1 april 2001, die het Burgerlijk Wetboek wijzigde zodat ook personen van hetzelfde geslacht met elkaar kunnen trouwen, bracht een extra gevolg met zich mee: stellen die kunnen trouwen, kunnen later ook weer scheiden. Zo is van alle vrouwenparen die in 2005 trouwden, nu ruim 30 procent gescheiden. Bij mannenparen en gemengde paren komen echtscheidingen minder vaak voor: 15 procent en 18 procent. Jaarlijks trouwen er iets minder dan zeshonderd homostellen en iets meer dan zeshonderd lesbische stellen.

Nederland liep op het terrein van het homohuwelijk altijd voorop. De wettelijke gelijkheid is toegenomen, de wettelijke discriminatie is afgenomen. Maar het wordt pas complex als er bij deze stellen een kinderwens is. ‘Dan heb je altijd een derde nodig’, zegt Tegelaar. Twee vrouwen hebben een donor nodig, twee mannen hebben een draagmoeder nodig. En met alle partijen moeten goede afspraken worden gemaakt, er zijn verwachtingen over en weer en die kunnen niet altijd worden waargemaakt. Dat zijn vaak afspraken over wat er gaat gebeuren als de roze wolk is overgedreven: wie wordt juridisch ouder of wie houdt gezag als het stel gaat scheiden.’

De grootste complicatie zit dus niet meer in het trouwen maar bij kinderen van homo- en lesbische stellen. En dat is, met de Wet lesbisch ouderschap (1 april 2014) weer beter voor vrouwen dan voor mannen geregeld. Worden er kinderen tijdens hun huwelijk geboren, dan zijn beide vrouwen automatisch juridisch moeder van dat kind, oefenen beiden gezag uit en hebben beiden recht op omgang.

‘Er is een maar’, zegt Tegelaar. ‘Er moet dan wel sprake zijn van een onbekende donor die afkomstig is van een erkende Nederlandse spermabank, zodat de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (DKB) de juiste verklaring kan afgeven. Bij een bekende donor is de meemoeder niet automatisch juridisch moeder van het kind. Wel opent de Wet lesbisch ouderschap de mogelijkheid dat de meemoeder in zo’n geval het kind kan erkennen.’ Indien er een bekende donor is, wat in de praktijk veel voorkomt (ook door de terugloop door de opheffing van de anonimiteit van de donor) is het belangrijk dat de wensmoeders en de donor goede afspraken met elkaar maken in een zogenoemde donorovereenkomst.

Staatscommissie

Dat zijn ingewikkelde zaken die ook Maes liever niet overlaat aan een ‘gewone’ familierechtspecialist. ‘Een tijd geleden werd ik om advies gevraagd door een vrouw die van haar vrouw was gescheiden. Wel wilde ze graag het gezag van het kind behouden. De advocaat van de wederpartij had een convenant opgesteld waarin stond dat alleen die andere vrouw eenmoedergezag zou hebben en dat mijn cliënte afstand van gezag had gedaan. Hoewel dat feitelijk niet eens kan, zat mijn cliënte toch vast aan de nieuwe situatie: ze was haar gezag over het kind kwijt. Ik wil maar zeggen: regel zoiets met de specialist.’

Dat kan bijvoorbeeld ook bij Gerald Janssen, die als advocaat is verbonden aan Kühn Advocaten (Amsterdam) maar ook opereert onder de naam Gay Legal. Nog voordat Tegelaar en Maes hun LHBT-praktijk begonnen, was Janssen op dit terrein al actief. ‘Ik koos in 2012 heel bewust voor dit onderwerp en deze doelgroep. Er was behoefte aan. Het gaat daarbij niet alleen om de specifieke juridische kennis maar ook dat je cliënten kunt ontvangen in een vertrouwde omgeving waar zij in vrijheid kunnen spreken.’ Ook Janssen houdt regelmatig advocatenspreekuur bij COC Amsterdam.

Hij ziet nog grote verschillen tussen mannen en vrouwen. Door de Wet lesbisch ouderschap kan de duomoeder gemakkelijk het kind van haar partner erkennen, zodat het kind twee juridische ouders heeft. Bij mannen is dat lastiger: een kind kan niet twee juridische vaders hebben.’ De Staatscommissie Herijking ouderschap kijkt naar het duo-vaderschap, weet Janssen. ‘De man family is er nu eenmaal, nu is de wetgever aan zet.’ Dat het allemaal zo lang duurt wijdt hij aan de gewenste zorgvuldigheid van nieuwe regels: ‘Dat kost nu eenmaal tijd’.

Ook Janssen ervaart de toename van scheiding van personen van hetzelfde geslacht. ‘Jaren geleden had ik het druk met homohuwelijken, nu meer met homo- en lesbische echtscheidingen. Bij vrouwen die gaan scheiden zie je iets meer schaamte dan bij gemengde huwelijken, en juist daarom zoeken ze graag steun bij homoseksuele advocaten. Voor de rest zijn de strubbelingen vergelijkbaar met die van gemengde echtscheidingen: de omgang met de kinderen en de alimentatie leveren altijd gedoe op.’

Familierechtjuristen hopen dat de staatscommissie een aantal zaken goed gaat regelen. Zoals over eiceldonatie, waarbij een vrouw alleen als draagmoeder optreedt. Tegelaar: ‘Psychologisch is het in die rol makkelijker om afstand van het kind te doen: het is in feite niet je kind, je hebt het alleen gedragen en gebaard. Dat kan in het voordeel zijn van mannen met een kinderwens. Omdat de eicel bij notariële akte van de ene vrouw aan de andere vrouw wordt geschonken, is de moeder niet langer de juridische moeder en kunnen beide mannen wel de juridische ouder worden. In feite gebeurt dit al maar nog zonder wettelijke basis.’

Wat waarschijnlijk niet nog snel wordt geregeld is het commerciële draagmoederschap. Ook dat vindt in de praktijk wel plaats, maar er zijn grote complicaties denkbaar. Wat moet er gebeuren als de moeder besluit het kind zelf te houden, ook al was afgesproken dat de kind naar een homostel zou gaan? En andersom: wat als het homostel weigert het kind te accepteren, bijvoorbeeld omdat het gehandicapt blijkt te zijn?

Voor homostellen rest dan vaak één weg: adoptie. Tegelaar: ‘Maar dat is erg kostbaar. Wie een kind uit de VS wil adopteren, moet al snel een ton neerleggen voor de kosten voor de juridische en ambtelijke procedures, de reis- en verblijfskosten, de kosten van de bevalling, noem maar op.  Daarom kiezen veel mensen voor erkenning of voor co-ouderschap.’

Maar ook dat kan weer nadelen hebben, zegt Maes. ‘Erkennen, bijvoorbeeld door de duomoeder, is een eenvoudigere en goedkopere procedure dan adoptie. Een probleem is echter dat erkenning in het buitenland vaak niet wordt geaccepteerd. Dus als je gaat emigreren is je kind plotseling je kind niet meer. Bovendien kan erkenning worden vernietigd, zowel door de biologische moeder als door de donor. Adoptie is dan wel duurder en ingewikkelder, maar het is niet meer terug te draaien én wordt in het buitenland geaccepteerd. Ik adviseer mijn cliënten altijd: erkenning is simpel, tót het fout gaat. Bij erkenning speelt altijd onzekerheid. Wie echt vooruit denkt, kan misschien beter kiezen voor adoptie.’

Onbegrip

Maar deze juristen houden zich niet alleen bezig met de LH’s maar ook met de BT’s – de biseksuelen en transgenders. Deze laatsten kunnen te maken krijgen met het letselschaderecht, als geslachtsveranderende operaties verkeerd uitpakken. Ze lopen tegen het naamrecht aan, want als Jos voortaan José wil heten, moet dat weer worden geregeld. Maes, Janssen en Tegelaar benoemen het onbegrip bij de instanties. ‘José kan niet zonder meer het bestaande telefoonabonnement van Jos overnemen’, zegt Maes. ‘Belbedrijven zien dat als een nieuw abonnement. En als dat duurder is dan het vorige abonnement, word je als transgender dus financieel benadeeld.’

Janssen: ‘Ik sta regelmatig transgenders bij rondom wijziging van de geslachtsnaam, geslachtsaanduiding, onbegrip op de werkvloer – net als biseksuelen hebben ze last van discriminatie, wat soms tot ontslag leidt – en medische vergoedingen. Steeds ontdek je nieuwe bijzondere gevallen. Zo had ik eens te maken met een transgender, die als geadopteerd kind in het land van herkomst nooit een geboorteakte had laten opmaken. Dan is een verandering van de voor- of geslachtsnaam niet mogelijk, hoewel deze cliënt dat graag wilde. Het betrof hier een geval van vóór de recente Transgenderwet, want sindsdien is dat wel geregeld. Het lukte me wel via de rechter een vervangende geboorteakte op te stellen. Transgenders kunnen hierdoor alsnog de laatste stap van de transitie afronden.’

Er is veel geregeld, zeggen Janssen, Maes en Tegelaar. Maar toch: ‘Het roze recht zou niet nodig moeten zijn. LHBT’ers zouden gelijke rechten moeten hebben.’

Janssen: ‘Laten we beginnen met artikel 1 van de Grondwet te wijzigen: discriminatie op grond van seksuele geaardheid zou expliciet moeten worden genoemd. Maar ook dat is een proces van zeer lange adem.’

Beste advocatenkantoren voor LHB’s

In het Verenigd Koninkrijk laat de Workplace Equality Index zien hoe vriendelijk en aantrekkelijk bedrijven zijn voor homo’s, lesbiennes, bi- en transseksuelen. Enkele advocatenkantoren die ook een Nederlandse vestiging hebben scoren hoog in de top-100: Clifford Chance (9e plaats), Baker & McKenzie (11), Freshfields (17) en Norton Rose Fulbright (22). Hogan Lovells staat op plek 58, gevolgd door Eversheds (86). In totaal streden 415 organisaties om een plek in de top-100. Een eervolle vermelding gaat naar Simmons & Simmons: dit kantoor stond de afgelopen vijf jaar al drie keer in de top-10.

LHBT-juristen verenigen zich

In navolging van vergelijkbare netwerken elders in de wereld hebben Amsterdamse advocaten, (kandidaat-)notarissen en belastingadviseurs bij vooraanstaande kantoren zich verenigd in het Legal LGBT Network ‘Forward’.

Menno Geusens (Jones Day), een van de initiatiefnemers: ‘Ons netwerk is geïnspireerd door wat collega’s in Londen en New York hebben gedaan. Bij hun kantoren staat diversity veel hoger op de agenda, vooral in het kader van business development. Als je hoog scoort op diversiteit, kan dat commercieel ook interessant zijn.

‘In Nederland waren het vooral lokale initiatieven, op kantoren als Nauta Dutilh, Houthoff Buruma en De Brauw Blackstone Westbroek. LGBT-advocaten bespraken onderling waar ze tegenaan liepen, met name in de omgang met collega’s en cliënten. De besturen ondersteunden dat, en zo kwam er ook hier meer aandacht voor diversity. Kantoren pasten bepaalde documenten aan: als er stond ‘uw vrouw moet ook tekenen’, dan werd dat: ‘uw partner moet ook tekenen’.

‘In de zomer van 2015 werd besloten deze initiatieven te verbreden, en zo ontstond Forward. Veel Zuidas-kantoren hebben hun steun toegezegd: Allen & Overy, Baker & McKenzie, De Brauw, Hogan Lovells, Houthoff, Jones Day, Linklaters, Nauta, Norton Rose Fulbright, Simmons & Simmons, Stibbe en Van Doorne. Maar Forward is uitdrukkelijk bedoeld als een inclusive netwerk, dat openstaat voor alle LGBT-juristen in het bedrijfsleven, de rechterlijke macht en de wetenschap.

‘We beogen met Forward de acceptatie, erkenning en zichtbaarheid van lesbiennes, homo’s, biseksuelen en transgenders binnen de Nederlandse juridische beroepsgroep te bevorderen. De advocatuur is nog redelijk traditioneel, waarin het minder makkelijk is jezelf te zijn of voor je geaardheid uit te komen. Er zijn advocaten die er maar niets over zeggen omdat ze bang zijn dat dit hun carrière schaadt. Dat willen we doorbreken. Dat doen we met bijeenkomsten en andere events. Nee, een Zuidas-boot op de Gay Pride zit er niet in, hoewel we niets uitsluiten.’

Klik hier voor het originele bericht.